Наср ибн Сайёр (نصر بن سيار) — умавийлар даврининг охирги босқичида Хуросон вилоятида валий (губернатор) бўлиб хизмат қилган, машҳур араб амири, ҳарбий қўмондон ва сиёсатчи ҳисобланади.
Асосий маълумотлар:
• Тўлиқ исми: Абу Ҳамза Наср ибн Сайёр ал-Кинди
• Туғилган йили: тахминан 663 милодий / 43 ҳижрий
• Вафоти: 748 милодий / 131 ҳижрий
• Мансублиги: Кинда қабиласи
• Лақаби: Шайхул-Кубар (“Катталар шайхи”) — ёши катта, тажрибали ва ҳурматли киши сифатида танилган.
Ҳокимлик ва сиёсий фаолият:
• У Умавийлар халифаси Ҳишом ибн Абдулмалик томонидан Хуросонга волий қилиб тайинланган.
• 738-йилда (120 ҳ.) Хуросон валийси этиб тайинланади.
• У Хуросондаги турли қабилалар ўртасидаги зиддиятларни бартараф қилиш, молия ва солиқ тизимини мустаҳкамлашга ҳаракат қилган.
• Шарқий ислом оламидаги туркий ва маҳаллий халқлар билан муомалада эҳтиёткор ва сиёсий бўлган.
Аббосий даъвати даври:
• Аббосийлар даъвати Хуросонда авж олган пайтда, Наср ибн Сайёр Умавийлар номидан ҳаракат қилган ва у Аббосийларга қарши курашга киришган.
• Абу Муслим ал-Хуросонийнинг чиқиши даврида Наср ибн Сайёр бир қанча жанглар олиб борган, аммо вазиятни назоратда ушлаб туриш қийинлашган.
• Умавийлар хилофатига қарши халқ қўзғолонлари кучайган ва охирида Хуросонни йўқотган.
Вафоти:
• Наср ибн Сайёр 748-йилда Марвда вафот этган. Бу вақтда Аббосийлар даъвати ҳукмронликка яқинлашган ва бир неча йилдан кейин (750-йилда) Умавийлар хилофати тугаган.
Машҳур сўзлари:
Наср ибн Сайёр Хуросонда вазият оғирлашганда шундай деган:
"Иннал ҳабла қад инқатаъа ва-л-хатба фий йадий."
(Албатта арқан узилди ва унинг учи қўлимда.)
Абу Муслим
